Ne tür olursa olsun bütün köpeklerde, kendilerine ait olan şeyi
koruma eğilimi görülür. Bir köpek yavrusunun önünden yiyeceğini almaya
kalkın, hırlar! Yattığı mindere elinizi uzatın , memnuniyetsizliğini
hemen hırlayarak belli eder, vermek istemez. Köpekte benimseme duygusu
çok yaygın ve köklüdür. Köpek, kaldığı evi, aileyi, aile bireylerini,
sahibini, kendi öz malı gibi görür. Onları korumak için çaba gösterir.
Bu duygu ve eğilim içgüdüseldir. Tüm köpeklerde değişik
derecelenmelerle vardır. Yetişme ve eğitimin etkisi bu doğal eğilimin
gelişmesini, yönlendirilmesini ve denetim altına alınmasını sağlar.
Bekçilik ve koruma görevi yapan köpekler, başlıca iki küme içinde yer
alırlar. Bazı köpekler yalnızca uyarıcı ödevi görür, duyduğu sese, eve
giren yabancıya, bahçe kenarından geçen kişilere havlayarak, ev
halkını muhtemel bir tehlikenin varlığından haberdar eder. Bunlar
çoğunlukla, oyuncak köpekler ve süs köpekleridir. Bununla birlikte,
onlar arasında da, Terrier türleri gibi, cesur, atak ve saldırgan
olanları vardır. İri yapılı türler, daha az havlar. Ancak çoğunlukla
daha atak, cesur ve saldırgan olurlar. Bekçilik ve koruma görevi
yapacak köpeklerin seçiminde titiz davranmak gerekir. Köpeklerin
ayrıntılı olarak tanıtıldığı bölüm, bu seçim için gerekli olan ön
bilgiyi vermektedir. Tanınmış bekçi köpeği türleri arasından, size ve
amacınıza uygun olanını seçebilirsiniz. Bununla birlikte, eğitime
karşı istekli, sağlıklı, enerjik, atak ve saldırgan olması gerekir.
Köpeğe, ilk bekçilik eğitimi annesinden gelir. Yavru, annesinin
havladığı kişiye onunla birlikte havlar ve yabancılara havlanması
gerektiğini öğrenir. daha sonra bir yabancı gördüğünde, yalnız başına
olsa dahi kendiliğinden havlayacaktır.Bekçi ve koruma köpeği olarak
yararlanılacak saldırganlık eğitimi verilecek olan köpekler, daha
yavru iken alınarak, gelen gidenin olmadığı bir yerde yetiştirilirler.
Mümkün olduğunca kalabalık içine çıkartılmaz, başka insanla temas
ettirilmezler. Tüm bakım ve beslenmeleri tek kişi tarafından görülür.
Bu kişi, aynı zamanda onun eğitimini üstlenecek kişi olmalıdır. Bekçi
ve koruma görevi yüklenecek olan köpeğin kendine olan güveni her zaman
tam ve yüksek olmalı, tüm eğitimler, her zaman köpeğin üstün geleceği
biçimde sürdürülmelidir. Hiçbir zaman dövülmemeli, üstünlük duygusu
sarsılmamalıdır. Saldırganlık eğitimi verilecek olan köpek. bir önceki
bölümde anlatılan temel komutları eksiksiz olarak yerine getiren,
eğiticisine bağlı, itaatli, eğitime istekli ve yetenekli bulunmalıdır.
Temel komutları tam olarak benimsememiş itaatsiz köpeklerle
saldırganlık eğitimi kesinlikle yapılmamalıdır. Ayrıca, bazı tür
köpekler yapısal olarak çok sinirlidir. Bunlara çok iyi itaat eğitimi
yaptırılmamışsa, giderilmesi olanaksız sakıncalara neden olmak
mümkündür. Köpek, Dur! komutuyla durmalı, Gel! komutuyla gelmeli,
Otur! komutuyla oturmalıdır.
Ayrıca, bu tür eğitim gören köpeklerin bulunduğu yere, insanların
girmesinin sakıncalı olduğunu belirten yazılar konmalı. Köpeğin
barınma yeri, kapalı dolaşma alanı olan türde yapılmalı veya buna
benzer güvenlik önlemleri alınmış olmalıdır. Dinlenme zamanlarında
köpeği zincirle bağlamak kesinlikle doğru değildir. Bu köpeğe
verilebilecek en ağır cezadır, güvenini kırıcıdır. Ne denli iyi
eğitilmiş olursa olsun, kalabalığa çıkartılacak köpeklerin ağızlarına,
herhangi bir kazayı önlemek için ağızlık takılmalıdır.
Daha önce gördüğümüz temel eğitimden geçmiş, yalnız eğiticisi
tarafından beslenip bakılarak özel olarak barındırılmış köpek, uygun
tür ve nitelikteyse, iyi bir bekçi ve koruma köpeği olmaya aday
demektir. Hiçbir eğitim verilmese de o, koruma alanına giren
yabancılara saldırır ve bulunduğu yere girmesini önler. Buna karşın,
bu eğitimin büyük önem taşıyan bazı amaçları vardır. Onları şöyle
sıralayabiliriz
1. köpeğin saldırgan ve koruyucu niteliğinin en üst düzeye
ulaştırılması.
2. Köpeğin saldırganlığının denetim altına alınması. komutla
saldırma, komutla saldırıdan cayma alışkanlığının kazandırılması.
3. Köpeğin, yabancıların yaklaşma, dostluk kurma eğilim ve
girişimlerini karşılıksız bırakma alışkanlığını kazanması. Bunları
sırasıyla görelim:
1. SALDIRGANLIK EĞİTİMİ
Her köpeğin saldırganlık güdüleri aynı oranda yüksek ve gelişmiş
değildir bazı köpekler insancıl ve barışçıdırlar. Yabancılarla çabuk
dost olurlar. Böyle köpekler bekçilik için elverişli sayılmaz ve bu
görev için tercih edilmezler. Bununla birlikte, saldırganlık eğitimi
verildiğinde bir ölçüde uygun nitelik kazanabilirler. Saldırgan
yapıdaki köpeklerse, bu eğitimle, yabancılar ve kuşkulu kişiler için
amansız birer canavar kesilirler. Bu eğitimde, eğiticiden başka,
köpeğe tümüyle yabancı olan bir yardımcı kullanılır. Yardımcının
görevi, köpeği kızdırmak ve kışkırtmaktır. Köpeği kızdıran kişi zaman
zaman değiştirilerek, köpeğin saldırganlığının yalnızca belirli bir
kişiye değil, eğiticiden başka tüm yabancılara karşı olması sağlanır.
Belli bir amaç için eğitilen köpekler, daha önceden saptanan bir
niteliğe tepki duyacak biçimde yetiştirilirler. Sözgelimi, belirli bir
giysiye karşı koşullandırılabilirler. Tutuk ve cezaevlerinde koruma
görevi üstlenen köpekler, tutukluların dışarı çıkmasını önlemek için
yetiştirilmişlerdir. Bu köpeklerin, tutukluların giydiği tek tip
elbiseye tepki duyacak biçimde şartlanmaları sağlanmıştır.
Bazen bu durumun tersi de yaratılır. Sözgelimi: köpek, belirli bir
tip elbise giyen kişileri dost, bunun dışındaki giyimlileri düşman
olarak benimseyecek biçimde koşullandırılır. Askeri birlikleri korumak
için yetiştirilen, savaş köpeği olarak çalıştırılan bazı görev
köpekleri böyle eğitilmişlerdir. Saldırganlık eğitimi sırasında,
köpeğin şok tasması çıkartılarak yerine, sağlam ve dayanıklı deri bir
tasma takılır. Tasmaya takılacak eğitim kayışı, kuvvetli ve sağlam
olmalı, köpeğin çekme gücüne dayanmalıdır. Gerektiğinde, fazla ağır
olmayan ince ve dayanıklı zincir kullanılabilir. Eğitim yerinin
sınırları kapatılmış ve tenha bir yer olmasında yarar vardır.
Köpek, eğitici tarafından eğitim alanına getirilir. Burada bulunan
bir ağaca, sağlam bir direğe veya bir kazığa, kayışı uzun bırakılarak
güvenli bir biçimde bağlanır. Eğitici bir süre köpekle oynar, onunla
eğlenir. Bu sırada kışkırtıcı görevini üstlenen yardımcı gizlenerek
gelir. Kendine, bir çalılık, bir çukur veya küçük bir tepe gibi doğal
bir engeli siper alarak köpeğin yakınlarında bir yere siner.
Yardımcının gelmesiyle eğitici köpeğin gerisine çekilir. Köpek,
kışkırtıcının yaptığı gürültülere kulak kabartıp havlayınca, eğitici
onu takdir edici sözlerle över ve TUT! komutuyla kışkırtır. Bazı
köpekler son derece sinirlidir. Kendiliklerinden, ses duydukları yöne
doğru atılıp şüpheli kişiyi tutmak isterler. Bunlar övülerek okşanır
ve ödüllendirilir. Köpeği olduğundan daha sinirli, hırslı ve saldırgan
yapmak gerekiyorsa yardımcı, elinde uzun bir kumaşla veya yaralama
olasılığı bulunmayan herhangi bir dal parçasıyla, üzerine koyun postu
sarılarak sıkıca bağlanmış uzun değneklerle, köpeğin gövdesinin
çeşitli yerlerine tahrik edici biçimde dokunur. Onu kışkırtır ve
kızdırır. Eğitici, köpeğin arkasında durduğu halde:
TUT! komutunu, köpek saldırganı yakalamak için istenilen isteklikte
ileri atılıncaya değin yaptırıcı biçimde tekrarlar. Köpek, bağlı
bulunduğu kayışı veya zinciri gererek ileri atıldığında, yardımcı
korkmuş gibi yaparak geri geri kaçar. Eğitici, köpeğin bu davranışını
överek ve okşayarak ödüllendirir. Eğitici, aradaki güvenlik mesafesini
korumaya çok dikkat etmelidir. Bu sayede köpek ancak kışkırtıcının
kendine doğru savurduğu bez parçasına erişebilir. Bezi yakalayan
köpek, kısa bir çekişmeden sonra kışkırtıcının elinden bezi çekip
alır, şüpheli kişi kaçar. Köpek okşanıp “aferin” denilerek
ödüllendirilir. Kışkırtıcı durumundaki kişi hiçbir zaman köpeğe
üstünlük kurmamalı, onun canını acıtmamalı, onunla eğlenmemelidir.
Köpeği kızdırıp kışkırtmalı, onun havlayıp ileri atılması karşısında
korkup kaçmalıdır. Bu eğitimler bu biçimde tekrarlanırsa, istenen
sonuç kısa zamanda alınır. Köpek giderek yabancıların varlığına daha
çok dikkat eder olur. Çıkan seslere, duyduğu yabancı insan kokusuna
karşı sinirli olur. Yabancı varlığı hissettiği an atılıp tutmak ister.
Saldırganlık eğitiminde iki önemli nokta vardır:
1. Köpek, görevi gereği tüm yabancılara kızmalıdır.
2. Köpek kendini, tüm yabancılar karşısında güçlü ve kuvvetli
hissetmelidir. Saldırganlık eğitimi, bu iki amacın yeterince
sağlandığına inanılıncaya değin sürdürülür.
2. SALDIRGANLIĞIN DENETİM ALTINA ALINMASI
Köpek, görmüş olduğu saldırganlık eğitimiyle, artık kendi denetim
alanında yabancıların varlığına tahammül edemez hale gelmiştir.Ancak
serbest bırakıldığında, kuşkulu kişiler karşısında ne yapacağı,
herhangi bir kişiyi hırpalama anında eğiticisinin komutunu dinleyip
dinlemeyeceği belirsizdir. Bununsa çok önemli sakıncaları olduğu
kuşkusuzdur. Köpeğin saldırganlığının, kesin olarak eğiticisinin
denetimi altında bulunması gerekir. Amatör eğiticiler için, bu çalışma
sırasında canlı yardımcı kullanmak çok tehlikelidir. Gerçi köpek
eğitim kuruluşlarında, köpeğin diş geçiremeyeceği dolgu elbiseler
giymiş deneyimli kişiler bu amaçla kullanılmaktadır. Ancak biz, kol
ağızları, yakaları, pantolon paçaları dikilerek içine, kuru ot, saman,
yün, pamuk, paçavra gibi dolgu maddeleri doldurulmuş mankenler
kullanacağız. Mankenlerde kullanılacak giysi ve dolgu maddelerinin,
eğiticinin kokusunu taşımamasına özellikle dikkat edilmelidir.
Eğitimden önce bu mankenler, eğitim alanında bulunan bir ağacın
dalına, bir ip aracılığıyla öyle bir biçimde yerleştirilir ki, ipin
diğer ucu indirilip çekildiğinde, manken aşağı yukarı hareket eder.
Böylece, köpeğin onu yakalamak ve yere indirmek için çaba harcaması,
onunla boğuşması sağlanır. Her şey hazırlanıp planlandıktan sonra
köpek, eğitim alanına uygun uzunlukta bir eğitim kayışı veya eğitim
zinciriyle, yedekte olduğu halde getirilir. Eğitici, serbest olan sol
eliyle mankenin bağlı olduğu ipi indirerek onun ayakları üstüne
basmasını Sağlar ve sağ kolunu ileri doğru uzatarak, işaret parmağı
ile mankeni gösterip: TUT! komutu verir. Komutla birlikte ileri atılan
köpek, mankenle boğuşmaya başlar. Bir iki dakikalık mücadeleden sonra,
mankenin bağlı olduğu ip biraz daha bırakılarak, yere yatacak biçimde
düşürülür. Köpek mankenin üstüne vardığı anda ise, DUR! - BIRAK!
komutuyla köpek durdurulmalıdır. Sonra, yine ip aracılığıyla manken
doğruluyormuş gibi hareketlendirilip, köpeğe: TUT! komutu verilir.
Köpek yeniden mankenin üzerine vardığında, manken yine yere düşürülür.
Bu kez de, daha önce olduğu gibi köpek, DUR! - BIRAK! komutuyla
durdurularak saldırının aşırı boyutlara vardırılması önlenir. Böylece
köpeğin saldırganlığı dene tim altına alınmış olur. Köpeğin
saldırganlığının, doğrudan doğruya eğiticinin iradesine bağlı olduğu
köpeğe benimsetilmelidir.
